بخش ۱۱۹ - در بیان این خبر کی انهن یغلبن العاقل و یغلبهن الجاهل مولانا
مولانا / دفتر اول / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
گفت پیغامبر که زن بر عاقلان
غالب آید سخت و بر صاحبدلان
باز بر زن جاهلان چیره شوند
زانک ایشان تند و بس خیره روند
کم بودشان رقت و لطف و وداد
زانک حیوانیست غالب بر نهاد
مهر و رقت وصف انسانی بود
خشم و شهوت وصف حیوانی بود
پرتو حقست آن معشوق نیست
خالقست آن گوییا مخلوق نیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
پیامبر میفرماید که زن بر عقلها غالب میشود و بر دلهای بزرگ نیز تأثیر میگذارد. اما بر جاهلان تسلط دارد، چون آنها بدون تفکر و تندخویی عمل میکنند. زنان از نظر لطافت و محبت، ویژگیهای انسانی دارند، در حالی که خشم و شهوت آنها ویژگیهای حیوانی است. معشوق و عشق، از پرتو حق است و به عنوان خالق و مخلوق مطرح نیست.