نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۴۰ - وصیت کردن رسول صلی الله علیه و سلم مر علی را کرم الله وجهه کی چون هر کسی به نوع طاعتی تقرب جوید به حق، تو تقرب جوی به صحبت عاقل و بندهٔ خاص تا ازیشان همه پیش‌قدم‌تر باشی مولانا

مولانا / دفتر اول / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

گفت پیغامبر علی را کای علی

شیر حقی پهلوان پردلی

لیک بر شیری مکن هم اعتمید

اندر آ در سایهٔ نخل امید

اندر آ در سایهٔ آن عاقلی

کش نداند برد از ره ناقلی

ظل او اندر زمین چون کوه قاف

روح او سیمرغ بس عالی‌طواف

گر بگویم تا قیامت نعت او

هیچ آن را مقطع و غایت مجو

در بشر روپوش کردست آفتاب

فهم کن والله اعلم بالصواب

یا علی از جملهٔ طاعات راه

بر گزین تو سایهٔ خاص اله

هر کسی در طاعتی بگریختند

خویشتن را مَخلصی انگیختند

تو برو در سایهٔ عاقل گریز

تا رهی زان دشمن پنهان‌ستیز

از همه طاعات اینت بهترست

سبق یابی بر هر آن سابق که هست

چون گرفتت پیر هین تسلیم شو

همچو موسی زیر حکم خضر رو

صبر کن بر کار خضری بی نفاق

تا نگوید خضر رو هذا فراق

گرچه کشتی بشکند تو دم مزن

گرچه طفلی را کشد تو مو مکن

دست او را حق چو دست خویش خواند

تا ید الله فوق ایدیهم براند

دست حق میراندش زنده‌ش کند

زنده چه بود جان پاینده‌ش کند

هرکه تنها نادرا این ره برید

هم به عون همت پیران رسید

دست پیر از غایبان کوتاه نیست

دست او جز قبضه الله نیست

غایبان را چون چنین خلعت دهند

حاضران از غایبان لا شک به‌اند

غایبان را چون نواله می‌دهند

پیش مهمان تا چه نعمتها نهند

کو کسی کو پیش شه بندد کمر

تا کسی کو هست بیرون سوی در

چون گزیدی پیر نازک‌دل مباش

سست و ریزیده چو آب و گل مباش

ور بهر زخمی تو پر کینه شوی

پس کجا بی‌صیقل آیینه شوی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

پیامبر به علی می‌گوید که او شیر حقی و پهلوانی شجاع است، اما نباید به شیری دیگر اعتماد کند. بلکه باید در سایه عقل و فهم قرار گیرد و از دشمنان پنهان دوری کند. او به علی می‌آموزد که در تمام عبادت‌ها، سایه‌اش باید خاص و ویژه خدا باشد و باید در هر طاعتی برتر از دیگران باشد. همچنین، علی باید صبر کند و مانند موسی زیر حکم خضر پیش رود، حتی اگر مشکلاتی پیش بیاید. دست خداوند بر دست انسان‌ها برتر است و افرادی که در راه علی هستند، از مدد پیران بهره‌مند می‌شوند. وجود پیران به عنوان راهنمایان در زندگی، ارزشی فوق‌العاده دارد و باید از آن‌ها بهره گرفت. در نهایت، علی باید دلش را محکم کند و از کینه و ضعف دور باشد تا به حقیقت نائل آید.