بخش ۱۴۷ - نشاندن پادشاه، صوفیانِ عارف را پیش روی خویش تا چشمشان بدیشان روشن شود مولانا
مولانا / دفتر اول / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
پادشاهان را چنان عادت بود
این شنیده باشی ار یادت بود
دست چپشان پهلوانان ایستند
زانک دل پهلوی چپ باشد ببند
مشرف و اهل قلم بر دست راست
زانک علم خط و ثبت آن دست راست
صوفیان را پیش رو موضع دهند
کاینهٔ جانند و ز آیینه بهند
سینه صیقلها زده در ذکر و فکر
تا پذیرد آینهٔ دل نقش بکر
هر که او از صُلب فطرت خوب زاد
آینه در پیش او باید نهاد
عاشق آیینه باشد روی خوب
صیقل جان آمد و تقوی القلوب
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به عادات و الگوهای رفتار پادشاهان اشاره میکند که در گذشته، پهلوانان در سمت چپ و افراد باسواد و اهل قلم در سمت راست آنها قرار میگرفتند. این نشانهها به دلایل نمادین و معنوی است؛ چون دل در سمت چپ و علم و دانش در سمت راست قرار دارد. همچنین، صوفیان به عنوان جویندگان حقیقت، باید در جایگاه ویژهای قرار بگیرند، زیرا جان آنها با آینهای که معرفت و پاکی است، گره خورده است. شاعر تأکید میکند که هر کسی که از ریشه و فطرت نیکو زاده شده باشد، باید در پیش خود آینهای داشته باشد تا زیبایی دلش را منعکس کند. عشق به زیبایی و تلاش برای پاکی جان و تقوای قلب از دیگر پیامهای این شعر به شمار میرود.