بخش ۶۷ - دریافتن طبیبان الهی امراض دین و دل را در سیمای مرید و بیگانه و لحن گفتار او و رنگ چشم او و بی این همه نیز از راه دل کی انهم جواسیس القلوب فجالسوهم بالصدق مولانا
مولانا / دفتر چهارم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
این طبیبان بدن دانشورند
بر سقام تو ز تو واقفترند
تا ز قاروره همیبینند حال
که ندانی تو از آن رو اعتلال
هم ز نبض و هم ز رنگ و هم ز دم
بو برند از تو بهر گونه سقم
پس طبیبان الهی در جهان
چون ندانند از تو بیگفت دهان
هم ز نبضت هم ز چشمت هم ز رنگ
صد سقم بینند در تو بیدرنگ
این طبیبان نوآموزند خود
که بدین آیاتشان حاجت بود
کاملان از دور نامت بشنوند
تا به قعر باد و بودت در دوند
بلک پیش از زادن تو سالها
دیده باشندت ترا با حالها
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این ابیات به توصیف طبیبان و دانشمندانی میپردازند که از بیماریها و وضعیت جسمانی انسانها آگاهتر از خود آنها هستند. این طبیبان، با مشاهده نبض، رنگ چهره و تنفس فرد، به نوعی بیماری او پی میبرند. همچنین اشاره میشود که طبیبان الهی بدون نیاز به گفتگو و صرفاً با مشاهده علائم میتوانند به مشکلات پزشکی پی ببرند. اما با این حال، طبیبان تازهکار نیاز به نشانهها و آیات دارند تا به شناخت کاملتری دست یابند. در نهایت، اشاره میشود که دانشمندان واقعی و کامل، سالها قبل از به دنیا آمدن انسان، او را با تمام حالاتی که ممکن است داشته باشد، مشاهده کردهاند.