نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۹۷ - شرح کردن موسی علیه‌السلام آن چهار فضیلت را جهت پای مزد ایمان فرعون مولانا

مولانا / دفتر چهارم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

گفت موسی که اولین آن چهار

صحتی باشد تنت را پایدار

این علل‌هایی که در طب گفته‌اند

دور باشد از تنت ای ارجمند

ثانیا باشد ترا عمر دراز

که اجل دارد ز عمرت احتراز

وین نباشد بعد عمر مستوی

که بناکام از جهان بیرون روی

بلک خواهان اجل چون طفل شیر

نه ز رنجی که ترا دارد اسیر

مرگ‌جو باشی ولی نه از عجز رنج

بلک بینی در خراب خانه گنج

پس به دست خویش گیری تیشه‌ای

می‌زنی بر خانه بی‌اندیشه‌ای

که حجاب گنج بینی خانه را

مانع صد خرمن این یک دانه را

پس در آتش افکنی این دانه را

پیش گیری پیشهٔ مردانه را

ای به یک برگی ز باغی مانده

هم‌چو کرمی برگش از رز رانده

چون کرم این کرم را بیدار کرد

اژدهای جهل را این کرم خورد

کرم کرمی شد پر از میوه و درخت

این چنین تبدیل گردد نیکبخت

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

موسی می‌گوید که اولین شرط برای سلامت جسم، پایدار بودن آن است و باید از عوامل مضر دوری کرد. دومین شرط، زندگی طولانی است، زیرا مرگ باید در زمان مناسب و با حالتی دلخواه سراغ انسان بیاید. او همچنین اشاره می‌کند که انسان نباید از مرگ بترسد، بلکه برعکس باید به آن به چشم یک فرصت و گنج نگاه کند. برای رسیدن به این گنج، باید به تلاش و کار روی آورد و به مبارزه با جهل و ناآگاهی بپردازد. به همین ترتیب، می‌توان به پیشرفت و خوشبختی دست یافت.