نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۵۴ - قال النبی علیه السلام ان الله تعالی یلقن الحکمة علی لسان الواعظین بقدر همم المستمعین مولانا

مولانا / دفتر ششم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

جذب سمعست ار کسی را خوش لبیست

گرمی و جد معلم از صبیست

چنگیی را کو نوازد بیست و چار

چون نیابد گوش گردد چنگ بار

نه حراره یادش آید نه غزل

نه ده انگشتش بجنبد در عمل

گر نبودی گوشهای غیب‌گیر

وحی ناوردی ز گردون یک بشیر

ور نبودی دیده‌های صنع‌بین

نه فلک گشتی نه خندیدی زمین

آن دم لولاک این باشد که کار

از برای چشم تیزست و نظار

عامه را از عشق هم‌خوابه و طبق

کی بود پروای عشق صنع حق

آب تتماجی نریزی در تغار

تا سگی چندی نباشد طعمه‌خوار

رو سگ کهف خداوندیش باش

تا رهاند زین تغارت اصطفاش

چونک دزدیهای بی‌رحمانه گفت

کی کنند آن درزیان اندر نهفت

اندر آن هنگامه ترکی از خطا

سخت طیره شد ز کشف آن غطا

شب چو روز رستخیز آن رازها

کشف می‌کرد از پی اهل نهی

هر کجا آیی تو در جنگی فراز

بینی آنجا دو عدو در کشف راز

آن زمان را محشر مذکور دان

وان گلوی رازگو را صور دان

که خدا اسباب خشمی ساختست

وآن فضایح را بکوی انداختست

بس که غدر درزیان را ذکر کرد

حیف آمد ترک را و خشم و درد

گفت ای قَصّاص در شهر شما

کیست استاتر درین مکر و دغا

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر دربارهٔ جذب و تأثیر معلم بر شاگردانش و مفهوم عشق و هنر است. شاعر به این نکته اشاره دارد که اگر کسی استعداد و گوش شنوا نداشته باشد، نمی‌تواند از هنر و علم بهره‌مند شود. او به اهمیت دید و گوش در درک حقایق و معارف اشاره می‌کند و می‌گوید که بدون این قابلیت‌ها، انسان‌ها نمی‌توانند به درک عمیق دست یابند. همچنین، شاعر به مسائلی چون خیانت و مکر اشاره می‌کند و از ضرورت شناخت و آگاهی در مواجهه با دشمنی‌ها و فساد می‌گوید. در نهایت، او بر اهمیت نقش خداوند در هدایت و آگاهی بشر تأکید می‌کند.