بخش ۸ - در عموم تاویل این آیت کی کلما اوقدوا نارا للحرب مولانا
مولانا / دفتر ششم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
کلما هم اوقدوا نار الوغی
اطفاء الله نارهم حتی انطفا
عزم کرده که دلا آنجا مهایست
گشته ناسی زانک اهل عزم نیست
چون نبودش تخم صدقی کاشته
حق برو نسیان آن بگماشته
گرچه بر آتشزنهٔ دل میزند
آن ستارهش را کف حق میکشد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف جنگ و تلاشهای انسانی برای ایجاد آتش و شور و هیجان میپردازد، اما در نهایت به این نکته میرسد که خداوند آتش آنان را خاموش میکند. شاعر به عزم و ارادهی قوی اشاره میکند، اما در عین حال به افرادی که در این راه سست و بیعزم هستند، انتقاد میکند. همچنین به کاشتن بذر صدق و حقیقت اشاره شده و اینکه شخصی که در پی حقیقت نیست، فراموشی بر او حاکم میشود. در نهایت، حتی اگر کسی به آتش دل بزند، خواست خداوند او را به سرنوشت درست میکشاند.