نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

حکایت شمارهٔ ۱۲ سعدی

سعدی شیرازی / باب اول در سیرت پادشاهان / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

یکی از ملوکِ بی‌انصاف پارسایی را پرسید؛ از عبادت‌ها کدام فاضل‌تر است؟ گفت: تو را خوابِ نیمروز تا در آن، یک‌نفس خلق را نیازاری.

ظالمی را خفته دیدم نیمروز

گفتم این فتنه است، خوابش برده، بِه

وآنکه خوابش بهتر از بیداری است

آن‌چنان بد زندگانی، مُرده به

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن، یکی از ملوک بی‌انصاف از یک پارسا می‌پرسد که کدام نوع عبادت بهتر است. پارسا پاسخ می‌دهد که خواب نیمروز بهتر است به شرطی که در آن یک نفس هم به خلق آسیب نرسانی. سپس شاعر به یک ظالم که در نیمروز خوابیده است، اشاره می‌کند و می‌گوید که این خواب او نشانه فتنه است، زیرا خواب او بهتر از بیداری‌اش است، چرا که او در این زندگی بد و نادرست به نوعی مرده است.