نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

حکمت شمارهٔ ۶۵ سعدی

سعدی شیرازی / باب هشتم در آداب صحبت / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

دو چیز محال عقل است: خوردن بیش از رزق مقسوم و مردن پیش از وقت معلوم.

قضا دگر نشود ور هزار ناله و آه

به کفر یا به شکایت برآید از دهنی

فرشته‌ای که وکیل است بر خزاین باد

چه غم خورد که بمیرد چراغ پیرزنی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این بیت، شاعر به دو چیز غیرممکن اشاره می‌کند: یکی خوردن چیزی بیش از آنچه مقدر شده و دیگری مردن قبل از زمان مشخص. او می‌گوید که سرنوشت تغییر نمی‌کند، هرچند که انسان هزار بار شکایت کند. همچنین اشاره می‌کند که فرشته‌ای که بر رازهای زندگی نظارت دارد، نسبت به مرگ بی‌اهمیت است، مثل اینکه مرگ یک چراغ بی‌فایده مهم نیست.