نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

حکمت شمارهٔ ۸۲ سعدی

سعدی شیرازی / باب هشتم در آداب صحبت / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

حلم شتر چنان که معلوم است اگر طفلی مهارش گیرد و صد فرسنگ برد، گردن از متابعتش نپیچد. اما اگر دره‌ای هولناک پیش آید که موجب هلاک باشد و طفل آنجا به نادانی خواهد شدن، زمام از کفش در گسلاند و بیش مطاوعت نکند که هنگام درشتی ملاطفت مذموم است و گویند دشمن به ملاطفت دوست نگردد بلکه طمع زیادت کند.

کسی که لطف کند با تو خاک پایش باش

وگر ستیزه برد در دو چشمش آکن خاک

سخن به لطف و کرم با درشتخوی مگوی

که زنگ خورده نگردد به نرم سوهان پاک

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

حلم شتر به این معناست که اگر کودک مهار شتری را بگیرد، شتر خیلی اطاعت می‌کند و دور از خطر حرکت می‌کند. اما وقتی خطر بزرگی پیش بیاید، کودک نمی‌تواند آن را کنترل کند و شتر دیگر اطاعت نمی‌کند. در ادامه بیان شده که در زمان سختی، مهربانی و ملاطفت جایز نیست و به جای آن، باید قاطع بود، زیرا دشمن از محبت سوءاستفاده می‌کند. در نهایت، از کسی که مهربانی می‌کند، با احترام برخورد کن و اگر درگیر شد، بر سرش خاک نریز. نصیحت شده که با افراد درشتخوی با نرمی صحبت نکن، زیرا بر آنها تاثیری نخواهد داشت و این موضوع بدتر خواهد شد.