غزل شمارهٔ ۶۳ - این غزل در تذکرهٔ مرآت الخیال امیر علیخان سودی به نام شیخ سعدی است سعدی
سعدی شیرازی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
بربود دلم در چمنی سرو روانی
زرین کمری، سیمبری، موی میانی
خورشیدوشی، ماهرخی، زهره جبینی
یاقوت لبی، سنگدلی، تنگ دهانی
عیسی نفسی، خضر رهی، یوسف عهدی
جم مرتبه‌ای، تاجوری، شاه نشانی
شنگی، شکرینی، چو شکر در دل خلقی
شوخی، نمکینی، چو نمک شور جهانی
جادوفکنی، عشوه‌گری، فتنه‌پرستی
آسیب دلی، رنج تنی، آفت جانی
بیدادگری، کج کلهی، عربده‌جویی
لشکرشکنی، تیر قدی، سخت کمانی
در چشم امل معجزهٔ آب حیاتی
در باب سخن نادرهٔ سحر بیانی
بی زلف و رخ و لعل لب او شده سعدی
آهی و سرشکی و غباری و دخانی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر توصیفی از زیبایی و جاذبه معشوق است. شاعر به تشبیه معشوق پرداخته و او را به ویژگی‌های مختلفی چون سرو، خورشید، ماه و یاقوت تشبیه نموده است. او از احساسات عشق و زیبایی‌های ظاهری و باطنی معشوق سخن می‌گوید و همچنین به درد و رنج ناشی از عشق اشاره می‌کند. شاعر در نهایت به بی‌نظیری و تأثیر این عشق در وجودش اشاره کرده و از احوال درونی و غم و شوق عاشقانه خود سخن می‌گوید.