نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۵۹ سعدی

سعدی شیرازی / قطعات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

دیو اگر صومعه داری کند اندر ملکوت

همچو ابلیس همان طینت ماضی دارد

ناکسست آنکه به دراعه و دستار کسست

دزد دزدست وگر جامهٔ قاضی دارد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این بیت‌ها به نقد افرادی می‌پردازند که با ظاهر و لباس مذهبی خود، به فریب و نیرنگ می‌پردازند. شاعر اشاره می‌کند که حتی اگر کسی در مقام دینی باشد (مانند شخصی در صومعه)، اما در درون او زشتی و طمع مشابه ابلیس وجود دارد. در حقیقت، ظاهر مذهبی نمی‌تواند نشان‌دهنده‌ی ذات واقعی افراد باشد، زیرا برخی از آنها ممکن است با داشتن لباس قاضی یا مقام‌های دیگر، درواقع دزد و فاسد باشند. به عبارتی، نقدی به ریاکاری و دورویی افراد در جامعه است.