سعدی شیرازی
زندگی‌نامهٔ سعدی
مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی شاعر و نویسندهٔ بزرگ قرن هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجلّ» و حتی به‌طور مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او احتمالاً بین سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به تحصیل ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به تألیف شاهکارهای خود دست یازید. سعدی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدی‌نامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال بعد (۶۵۶ ه.ق) گلستان را تألیف کرد. علاوه بر اینها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع‌بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی جمع کرده‌اند. سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی ترجمه شده است. او بین سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همانجا، که اکنون به سعدیه معروف است، به خاک سپرده شد.
آثار سعدی
شعرهای سعدی
- شمارهٔ ۵۸ — از بهر دل یکی به دست آوردن
- شمارهٔ ۷۵ — از دست کسی بستده هر روز عطایی
- شمارهٔ ۷۲ — شمع کز حد به در بیفروزی
- شمارهٔ ۷۴ — نقاب از بهر آن باشد که بربندند روی زشت
- شمارهٔ ۷۶ — ای گرگ نگفتمت که روزی
- شمارهٔ ۷۸ — خدا را در فراخی خوان و در عیش و تن آسانی
- شمارهٔ ۸۰ — می‌میرم و همچنان نظر بر چپ و راست
- شمارهٔ ۷۹ — گهی کاندر بلا مانی، (ز جان و دل) خدا خوانی
- شمارهٔ ۷۳ — تو با این لطف دلبندی چرا با ما نپیوندی
- شمارهٔ ۶۹ — مردی نه به قوتست و شمشیرزنی
- شمارهٔ ۷۷ — کدام قوت و مردانگی و برنایی
- شمارهٔ ۷۱ — چو نفس آرام می‌گیرد چه در قصری چه در غاری
- شمارهٔ ۷۰ — به پارسایی و رندی و فسق و مستوری
- شمارهٔ ۸۱ — از روی نکو صبر نمی‌شاید کرد
- شمارهٔ ۸۴ — علیک سلام الله ما لاح کوکب
- شمارهٔ ۸۳ — و رب غلام صائم بطنه خلا
- شمارهٔ ۸۵ — و کل بلیغ بالغ السعی فی دمی
- شمارهٔ ۹۰ — تلتقی ارضا بأرض و بدیلا عن بدیل
- شمارهٔ ۸۸ — و لو ان حبا بالملام یزول
- شمارهٔ ۸۷ — سلام علیکم اهل بیت کرامة
- شمارهٔ ۸۹ — تبعته العیون حیث تمشی
- شمارهٔ ۸۶ — دع الجواری فی الدماء ماخرة
- شمارهٔ ۹۱ — کتبت لیبقی الذکر امم بعدی
- شمارهٔ ۸۲ — می‌شنیدم به حسن چون قمری