نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۴۲ سیف فرغانی

سیف فرغانی / قصاید و قطعات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

چو دل عاشق روی جانان شود

دل از نور او سر به سر جان شود

از آثار عشقش نباشد عجب

اگر کافر دین مسلمان شود

گر از پرده پیدا کند {آن} دو رخ

جهان چارسو یک گلستان شود

به شب گر ببیند رخ دوست ماه

چو استاره در روز پنهان شود

ز عاشق نماند به جز سایه‌ای

چو خورشید عشق تو تابان شود

نه هر کو سخن‌های عشّاق خواند

به اوصاف مانند ایشان شود

اگرچه خضر آب حیوان خورد

کجا اشک او آب حیوان شود

تو خود را اگر نام موسی کنی

کی اندر کفت چوب ثعبان شود

چو گاوان کشد روزها آدمی

بسی رنج تا گندمی نان شود

اگر دیو خاتم به دست آورد

به رتبت کجا چون سلیمان شود

در این ره تو را زاد جان است و بس

درین حج سمعیل قربان شود

همه آبادانی عالم رواست

گر از بهر این گنج ویران شود

گر این درد باشد در اجزای خاک

زمین آسمان‌وار گردان شود

در این راه عاشق قرین بلاست

برای زدن گو به میدان شود

تو بر خویشتن کار دشوار کن

چو خواهی که دشوارت آسان شود

بلاهای او را قدم پیش نه

وگرچه سرت در سر آن شود

حمل را چه طاقت بود چون اسد

ز گرمی خورشید بریان شود

ترا دشمن و دوست نیک است و نیک

که تعبیر احوال از ایشان شود

به نیکی اگر مصر معمور شد

به تنگی کجا کعبه ویران شود

کسی کِش زلیخا بود دوستدار

چو یوسف به تهمت به زندان شود

به خنده درآید لب وصل دوست

چو محزونی از شوق گریان شود

اگر عشق دعوت کند آشکار

بسی کفر بینی که ایمان شود

تمنای این کار در سیف هست

گدا عزم دارد که سلطان شود

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره عشق و تاثیر عمیق آن بر دل عاشق صحبت می‌کند. شاعر بیان می‌کند که وقتی دل به عشق محبوبی مشتاق می‌شود، از نور او جان می‌گیرد و در این‌باره تعجبی نیست که حتی کافران نیز به محبت از دین خود خارج می‌شوند. اگر محبوب از پرده بیرون بیاید، جهان به یک گلستان تبدیل می‌شود و عشق چنان نوری می‌افکند که دل عاشق تنها سایه‌ای از خود باقی می‌گذارد. شاعر هشدار می‌دهد که فقط خواندن اشعار عاشقانه کافی نیست و دلی چون موسی و خضر بودن به تنهایی کافی نیست. عشق نیازمند رنج و تلاش است و دشواری‌ها باید با شجاعت پذیرفته شوند. در این راه، بلاها و مشکلات طبیعی هستند و دوست و دشمن هر دو می‌توانند آموزنده باشند. در نهایت، با تلاشی معنوی و عزم راسخ، می‌توان به مقام والای عشق رسید، حتی اگر در ابتدا با چالش‌ها و موانع روبه‌رو شویم.