بخش ۵ - در تحقیق طهارت شیخ محمود شبستری
شیخ محمود شبستری / کنز الحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
ز دنیا و ز دنیادار شو دور
مباش از بهر دنیا بیش رنجور
که دنیا چون رباط است اندر این راه
بباید رفتنت زین جای ناگاه
ز نیک و بد هر آنچت خلق گویند
تو منت دار زانکت جامه شویند
کسی کت جامهٔ تن پاک شوید
یقین می‌دان که از تو سیم جوید
بدین معنی کسی کت جامهٔ جان
بشوید دار ازو منت فراوان
تن تو جامهٔ جان‌ست ای دوست
ولی وقتی که پاکیزه است نیکوست
غبار جامهٔ تن شوخ و چرک‌ست
ولیکن شوخ جان از کفر و شرک‌ست
لباس تن به آب جوی می‌شوی
طهور جان ز آب علم و دین جوی
ز خشم و کینه و از شهوت و آز
درونت پاک کن آنگه وضو ساز
از یراکر نباشد جان نمازی
اگر چه در نمازی بی‌نمازی
حدث دنیاست زیرا هست مردار
به ترک تا حدث از پیش بردار
چو دنیا را پیمبر خوانده جیفه
مکش جیفه دگر در بند نیفه
به توبه کوش تا یابی انابت
حقیقت این بود غسل جنابت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به دوری از دنیا و لذت‌های مادی تأکید می‌کند و می‌گوید که انسان باید از دنیا و مشکلات آن دور باشد. دنیا مانند یک رباط است که باید از آن خارج شد. شخصیت انسان باید از نظر روحی و معنوی پاک باشد و در هنگام پاکی و نیکی، روان انسان نیز پاک و مطهر می‌شود. آدمی باید برای پاکی جان و روحش از علم و دین استفاده کند و با ترک خشم، کینه و دیگر گناهان، روح خود را از آلودگی‌ها پاک سازد. در نهایت، گفته می‌شود که به توبه و انابت باید توجه کرد تا به حقیقت و پاکی دست یابیم.