نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳ - حق الیقین شیخ محمود شبستری

شیخ محمود شبستری / فصل سوم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

علم فعلی چو انفعالی نیست

حالی است این سخن محالی نیست

تو که هستی خود نمی​دانی

لوح پروردگار چون خوانی

علم خود را ز پیش خود برگیر

تا نگردی به بند جهل اسیر

حق نهد در کفت مفاتح غیب

چونکه برخیزد این تردد و ریب

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر بیانگر این است که علم واقعی به خودی خود انفعالی نیست و درک درست از آن نیاز به شهود و آگاهی دارد. شاعر می‌گوید که انسان باید خود را بشناسد و از جهل فاصله بگیرد. اگر فرد به علم خود واقف شود و به درک عمیقی از حقیقت برسد، می‌تواند به دروازه‌های دانش و غیب دست یابد. به عبارتی، علم نیازمند خودآگاهی و تلاش برای شناخت حقیقت است.