بخش ۳ - حق الیقین شیخ محمود شبستری
شیخ محمود شبستری / فصل سوم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
علم فعلی چو انفعالی نیست
حالی است این سخن محالی نیست
تو که هستی خود نمیدانی
لوح پروردگار چون خوانی
علم خود را ز پیش خود برگیر
تا نگردی به بند جهل اسیر
حق نهد در کفت مفاتح غیب
چونکه برخیزد این تردد و ریب
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر بیانگر این است که علم واقعی به خودی خود انفعالی نیست و درک درست از آن نیاز به شهود و آگاهی دارد. شاعر میگوید که انسان باید خود را بشناسد و از جهل فاصله بگیرد. اگر فرد به علم خود واقف شود و به درک عمیقی از حقیقت برسد، میتواند به دروازههای دانش و غیب دست یابد. به عبارتی، علم نیازمند خودآگاهی و تلاش برای شناخت حقیقت است.