بخش ۲ - عین الیقین شیخ محمود شبستری
شیخ محمود شبستری / فصل پنجم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
هر کجا علم و قدرت است آن شی
سامع است و بصیر و مدرک و حی
علم و قدرت چو نعت هر زنده است
بصر و سمع از او نماینده است
غیرعلم است این صفات ورا
نیست علم وز علم نیست جدا
دیدنی و شنیدنی همه او
جمله داند چنانک هست نکو
علم را نیست حاجت از اعضاء
خاصه فعل علم ذات خدا
دیدنی و شنیدنی به وجود
هست موقوف شاهد و مشهود
وان نه موقوف حس و احساس است
غیر از این عین شک و وسواس
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره علم و قدرت است و بیان میکند که هر جا علم و قدرت وجود دارد، آگاهی و درک نیز حضور دارد. علم و قدرت به عنوان ویژگیهای زنده شناخته میشوند و بصیرت و شنوایی از علم ناشی میشود. صفات مرتبط با علم از خود علم جدا نیستند و همه چیز در علم قابل درک و دانایی است. علم به اعضای دیگر نیاز ندارد و فعل علم به ذات خدا وابسته است. در نهایت، موضوعات دیدنی و شنیدنی به وجود وابستهاند و این حس و ادراک، غیر از شک و وسواس است.