نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲ - عین الیقین شیخ محمود شبستری

شیخ محمود شبستری / فصل پنجم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

هر کجا علم و قدرت است آن شی

سامع است و بصیر و مدرک و حی

علم و قدرت چو نعت هر زنده است

بصر و سمع از او نماینده است

غیرعلم است این صفات ورا

نیست علم وز علم نیست جدا

دیدنی و شنیدنی همه او

جمله داند چنانک هست نکو

علم را نیست حاجت از اعضاء

خاصه فعل علم ذات خدا

دیدنی و شنیدنی به وجود

هست موقوف شاهد و مشهود

وان نه موقوف حس و احساس است

غیر از این عین شک و وسواس

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن درباره علم و قدرت است و بیان می‌کند که هر جا علم و قدرت وجود دارد، آگاهی و درک نیز حضور دارد. علم و قدرت به عنوان ویژگی‌های زنده شناخته می‌شوند و بصیرت و شنوایی از علم ناشی می‌شود. صفات مرتبط با علم از خود علم جدا نیستند و همه چیز در علم قابل درک و دانایی است. علم به اعضای دیگر نیاز ندارد و فعل علم به ذات خدا وابسته است. در نهایت، موضوعات دیدنی و شنیدنی به وجود وابسته‌اند و این حس و ادراک، غیر از شک و وسواس است.