هارا قاچسین اینسان؟ شهریار
شهریار / گزیدهٔ اشعار ترکی / وزن: فعولن فعولن فعولن فعولن (متقارب مثمن سالم)
جانا گلمیشیک بیز بو جانان الیندن
که نه انس امان تاپدی نه جان الیندن
مسلمانه باخ، دین و ایمان قان آغلیر
بو دین سیز، ایمان سیز مسلمان الیندن
بو شیطاندی، بیز آدمی گویده تولار
قاچا بیلمز آدم بو شیطان الیندن
آلار اول ایمانی، سونداندا جانی
نه ایمان قالار دیبده نه جان الیندن
قاریشقا کیمی دئو نژادی قیمیلدیر
که خاتم چیخیب دیر سلیمان الیندن
بادمجان چوخی بازیلاردا کوچوکلر
دا ترپشمک اولماز بادیمجان الیندن
خوروز تک بیزی دنله ییب قورتایبدیر
چینه قالماییب نو چیکدان الیندن
پناه اولسا بیز خلقه کافر، قوی اولسون
سیخینتی دوشه ک کفره، ایمان الیندن
گئدیب چٶلده کی حیوانا یالواردیق
که گلسین، بیزی آلسین اینسان الیندن
ائله تورشادیب ایرانین عیرانین که
گٶزللر گٶزی یاشدی ایران الیندن
سالیب دیر اله، سانکی موسا عصاسین
قاچیر اژدها لر، بو ثعبان الیندن
نه سلطانلار اولوش الینده اویونجاق
نه گلسین اویونجاقلی سلطان الیندن
بئش- اوچ باش بیله ن ده قالیرسا، اوشاق تک
قاچیب گیزله نیب لر، بوخورتان الیندن
ائویم زندانیم، مٲموریم ٲوز ایچیمده
هاراقاچسین اینسان بو زندانالیندن
بیزاینسان اولاق، یا که حیوان، امان یوق
نه اینسان قوتارمیش، نه حیوان الیندن
نه دئولر که قیطانلا زنجیر له نیب لر
قنف لر قیریلمیش بو قیطان الیندن
سالیب خلقی درمان آدیلن نه درده
که درد آغلاییر بیله درمان الیندن
او بیگ خان یازیقلار نه اینسانیمیشلار
عبث آغلیاردیقاو بیگ خان الیندن
وئرردیک قدیم دیوانا عرضه، ایندی
کیمه عرضه وئرمک بو دیوان الیندن؟
نه طوفانه راست گلمیشیک بیز، مگر نوح
گله قورتارا خلقی طوفان الیندن
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به طور کلی به نقد وضعیت جامعه و انسانها میپردازد. شاعر از بیتوجهی انسانها به ایمان و دین سخن میگوید و نشان میدهد که چگونه شیطان موجب گمراهی افراد میشود. وی به درد و رنج انسانها، تنشهای اجتماعی و عدم صداقت در رهبری اشاره میکند و نشان میدهد که انسانها به جای همکاری و صلح، به خودخواهی و نفاق دچار شدهاند. همچنین به تمسخر قدرتهای دنیوی و عدم توانایی در حل مشکلات اجتماعی پرداخته و این پرسش را مطرح میکند که آیا ما هنوز انسان هستیم یا به دور از هویت انسانیمان تبدیل به حیواناتی بیگناه شدهایم. در نهایت، شاعر با ذکر نمونههایی از تاریخ و افسانهها، امید به نجات و بازگشت به انسانیت را بیان میکند.