نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۴۹ ظهیر فاریابی

ظهیر فاریابی / قصاید / وزن: مستفعلن فعلن مستفعلن فعلن (بسیط مخبون)

اَهذِهِ رَوزَةُ مِن ذاتِ اَحجالِ

اَم غُرَّةُ طَلَعَت فی شَهرِ شَوَالِ

اِذا رَأیتُم هِلالَ العیدِفَاغتَبِقُوا

بَعدَالفُطُورِ وَ غَنُّوا بَعدَ تَهلالِ

عَهدی به وَهوَ کإلا کلیلِ مُتَّسِقا

قَصارَ وَهوَ یُضا هی شِقَّ خَلخالِ

مَضَت ثَلثونَ مِن ایَامِ مُدَّتِنا

وَالرّاحُ لَم یَشفِ منّا حَرَّ بِلبالِ

اَهلاٌ بها والنَدامی طالَماَ فَرَقُوا

فَاَذَنُوا لِیَجِدَ وا عَهدَهَا البالِ

وَ مَرحبا بِسُلافِ طابَ مَکرَعُها

مَشمُولَةٍ مِن بَناتِ الکَرمِ سَلسالِ

یُدیرُها رَشأً ناهیکَ مشیَتَهُ

عَن ناعِمٍ مِن غُصُونِ البانِ مَیَالِ

لِیَهنِ اَحبابَنا یَومَ یُبَشِّرُنا

بأَشهُرٍبَعدَه تَأتی وَ أَحوالِ

یَسعی اِلَی المَلِکِ المَیمونِ طائِرُهُ

لِیَقتَنی فی ذُراه خَیرَةَ الفالِ

کَهفُ الوَری نُصرَةُ الدّینِ الّذی نُصِرَتُ

اَعلامُ دَولَتهِ بالطّالِع الغالی

اَتابکُ المُستَعانِ الله یَکلَؤُهُ

فَاِنَّهُ لِحِمی دینِ الهُدی کالی

سِبطُ الأَنامِل قَد اَغنَت اَسِرَّتُهُ

عَن کُلِّ مُنهَمِرِ الشُؤبوبِ هَطَالِ

یُبکی اَحامِسَ اَبطالاٌ بِصَولَتِهِ

رُعبٌا وَ یُضحِکُهُ صَولاتُ اَبطالِ

فَما شَجاعَةُ ثاوی دارهِ حَرَدٍ

اَحَصَّ مُتِّقدُالعینَینِ رِئبالِ

شاکِی البَراثِنِ فی اَرساغِه فَدَعٌ

رَحبُ الجَبینِ عَریضُ الصَّدرِ ذَیّالِ

وَ ثَابَةٌ شَرِسُ الاَخلاقِ مُقتَسِرٌ

مُراقبٌ لِقِتالِ القِرنِ بَسّالِ

وَعرُ الشّمایِلِ مِهصارُ اَظافِرُه

نَشِبنَ مِن سَلَبِ القَتلی بأَسمالِ

یَزوَرَّ عَن عصَیةٍ مُلتَفَّةٍ اشب

مَنیعةٍ فی حماهُ ذاتِ اَوشالِ

اَعَدُّ ها لِصُروفِ الدَّهرِ مسبَعَةً

یأوی اِلَیها وَ عِرسٌ اُمّ اَشبالِ

بمِثلِ سَطوَتِهِ فی الرّوعِ جینَ بَذا

علی وَساعٍ لَدَی الهَیجاجَوّالِ

اَلقَی السّماکُ قَناهُ وَ هُوَ مُعتَقِلٌ

بِذابلٍ مِن دماحِ الخَطِّ عَسّالِ

وَ لَم یَشُم سَیفُه المریخ حینَ سَطا

بِصارمٍ لِعمایاتِ الوغی جالِ

اِذا تَکَلَّمتَ فالأملاکُ ساجِدَةٌ

دُونَ البِساطِ لِتَعظیمِ وَ اِجلالِ

وَ اِن سَکَتَّ تَریَ الاَرواحَ راکذةً

مَوقُوفَةً بَینَ اَمالِ و اَجالِ

اَتَتکَ مِنّیَ ابیاتٌ اِذا تُلِیَت

قَلایص النَّجمِ یَحدوها بِهَاالتَّالِ

لا تَحسَبَنَّ زَئیری مِثل عَولةِ مَن

یَبکی عَلی دِمَنٍ تَعفو وَ اَطلالِ

تَعُدُّ شِعری مُعَدُّ فی مفاخِرها

وَ اِن اَکُن اَعجَمیَّ العَمِّ وَ الحالِ

تَرَکتُ نَحوَکَ آمالَ الملوکِ سُدیً

فیما اَصُوغُ وَ قَد حَقَّقتَ آمالی

یَبیعُنی الدَّهرُ رَخصٌا مِن غَباوَتِهِ

وَاِنَّ مِثلی فی سُوقِ العُلی غالِ

فَاحکُم فاِنَّکَ مَقفُوٌّ وَ مُتَّبَعُ

وَ قَد اَحَطتَ بما عَرّضتُ عَن حالی

لازِلتَ تَحکُمُ فیما تَشتَهی وَ تَری

بَینَ الأنام بِإِعزازٍ وَ اِذلالِ

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره شادی و خوشحالی ایام عید است. شاعر به زیبایی و دلنشینی این روزها اشاره می‌کند و از هلال ماه شوال صحبت می‌کند. او دعوت می‌کند تا بعد از صبحانه جشن بگیرند و شاد باشند. همچنین به یاد دوستان و لحظات خوب گذشته اشاره‌ای دارد و خوش‌آمدگویی به شراب‌های لذیذ و خوب را مطرح می‌کند. شاعر از شجاعت و دلیری‌های بزرگان و قهرمانان سخن می‌گوید و در انتها تأکید می‌کند که باید در زندگی با قدرت و عزت پیش رفت و از فرصت‌ها بهره برد. این شعر به نوعی به ارزش‌های انسانی، دوستی و شجاعت اشاره دارد و از زندگی با امید و آرزوها سخن می‌گوید.