نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳۹ ظهیر فاریابی

ظهیر فاریابی / قطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

صدر صدور مشرق و مغرب نظام دین

بر رقعه کمال تو شاهان پیاده‌اند

چرخ بلند و همت عالیت گوییا

هردو به هم ز یک رحم و صلب زاده‌اند

احباب تو به ذُوره دولت رسیده‌اند

واعدات در حضیض مذلت فتاده‌اند

در امتثال حکم تو آزادگان دهر

با سرو در چمن شب و روز ایستاده‌اند

عمری‌ست صاحبا که خطیبان خاطرم

یکسر زبان به خطبه مدحت گشاده‌اند

چون دیدم از طریق فراست که بی‌مُکاس

دست و دلت وظیفه ارزاق داده‌اند

گفتم مگر که رسم تقاضا براوفتاد

این رسم خود به طالع ثابت نهاده‌اند

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این بیت‌ها به توصیف مقام و منزلت یک فرمانروا و ویژگی‌های حاکمیت او می‌پردازد. شاعر با اشاره به تأثیرات مثبت حاکم بر فضای سیاسی و اجتماعی، از مقام او به عنوان منبع کمال یاد می‌کند. او همچنین به نحوه تعامل حاکم با اطرافیان و آزادی‌خواهان اشاره کرده و بر احساسات و تحولات سیاسی زمان خود تأکید دارد. در انتها، شاعر به نقش خطیبان و مداحان در ستایش حاکم پرداخته و به نگرانی‌هایی درباره عدم تحقق خواسته‌ها و نیازهای مردم اشاره می‌کند.