میدان سی و هشتم تذلل است خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / صد میدان
از میدان خشوع میدان تذلل زاید. تذلل بسزای نیاز خویش زیستن است، و بخواری راه بردن است، و بر آن تخم عز دو جهانی کشتن. قوله تعالی: «و عنت الوجوه للحی القیوم و قد خاب من افتری». و تذلل سه قسم است: تذلل اجابت بصدق امر و معاملت بوفاقت فرمان، و تذلل قصد با طلب حقیقت بزاد خاطر، و تذلل آگاهی از اطلاع حق بر سر. تذلل قبول امر را سه نشانست: رغبت در علم، و حرص بر ورد، و نظر باریک. وتذلل قصد را با حقیقت سه نشانست: کم سخنی، و دوستی درویشی، و فکرت دایم. و تذلل آگاهی را از اطلاع حق بر سر سه نشانست: خواب چون خواب غرقه شدگان، و خوردن چون خوردن بیماران و عیش چون عیش زندانیان. و این طریق مستقیمانست.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
میدان خشوع به معنای تواضع و خضوع در برابر نیازهای خود است. این تذلل به سه نوع تقسیم میشود: تذلل اجابت به صدق امر، تذلل قصد و طلب حقیقت، و تذلل آگاهی از اطلاع حق. هر یک از این انواع تذلل نشانههایی دارد. برای تذلل اجابت، رغبت به علم و حرص بر ورد و دقت در نظر مهم هستند. تذلل قصد نشانههایی از جمله کمگویی، دوستی با درویشی و تفکر دائمی دارد. در نهایت، تذلل آگاهی با نشانههایی همچون خواب مشابه خواب غرقشدگان، خوردن شبیه به بیماران و عیش مانند زندانیان مشخص میشود. این مسیر، راهی است برای دستیابی به حقیقت و شناخت مستقیم.