میدان هفتادم تفریدست خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / صد میدان
از میدان توحید میدان تفرید زاید. قوله تعالی: «ذلک بان اللّه هوالحق و أن ما یدعون من دونه هو الباطل». حقیقت تفرید یگانه کردن همتست، بیان آن در توحید برفت. و اقسام تفرید سه است: یکی در ذکرست، و یکی در سماع، و یکی در نظر. در ذکر آنست که در یاد وی نه بر بیم باشی از چیزی از وی، و نه در طلب چیزی باشی جز از وی، و نه برکوشیدن چیزی باشی بجز از وی. و در سماع آنست که در گوش سر از سه ندای وی بریده نیاید: یک ندای بازخواندن باخود در هر نفسی؛ دیگر ندای فرمان بخدمت خود در هر طرف؛ سیم ندای ملاطفت در هر چیز. و در نظر آنست که نگریستن دل از وی بریده نیاید، و نشان آن سه چیزست: یکی آنکه گردش حال مرد را بنگرداند، ودیگر آنکه تفرقهٔ دل بهیچ شاغل مرد را درنیابد، سیم آنکه مرد از خود بیخبر ماند.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره مفهوم تفرید و توحید در عرفان اسلامی صحبت می‌کند. تفرید به معنای یگانه‌سازی همت و توجه به خداوند است، و در این راستا، سه نوع تفرید ذکر می‌شود: 1. **تفرید در ذکر**: این به معنای یاد کردن خداوند بدون وحشت از چیزی، یا طلب چیزی جز او است و همچنین یعنی تلاش نکردن برای چیزی به جز او. 2. **تفرید در سماع**: این به گوش سپردن به سه نوع ندا اشاره دارد: نداهایی که از درون شنیده می‌شوند، فرمان‌هایی که برای خدمت به خدا از هر طرف می‌آیند و نداهایی که ملاطفت و محبت خدا را در هر چیز نشان می‌دهند. 3. **تفرید در نظر**: این به معنای نگریستن به دل و عدم انقطاع توجه به خداوند است که نشانه‌های آن شامل دگرگونی حال شخص، عدم تفرق دل و غفلت از خود است. در نهایت، متن تأکید دارد که در همه این جنبه‌ها، فرد باید توجه و همت خود را به طور کامل معطوف به خداوند کند.