میدان نود و ششم دهشت است خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / صد میدان
از میدان انس میدان دهشت زاید. دهشت در غلبهٔ انس از خود رها شدن است، و از خود جدا گشتنست. دهشت آن حالست که تن صبر بر نتابد، و دل بعقل نپردازد، و نظر تمییز را نیابد. تن آنکه صبر برندارد که از فراغت دل در ماند، و هیبت میان تن و میان دل وی جدا کند، و سلطان طاقت ضعیف گردد. . دل با عقل آناه نپردازد که روح ویرا خواند، و روح وجد بوی رساند، و تشنگی قوت کند. و نظر آنگاه تمییز را نباید که در نور مشاهده غرق گردد، و ندای لطف بوی رسد، و حجاب تنسم از پیش وی برخیزد.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن، به مفهوم "انس" و "دهشت" پرداخته شده است. انس حالتی است که فرد از خود رها شده و به آرامش می‌رسد، در حالی که دهشت به وضعیتی اشاره دارد که فرد نمی‌تواند تحمل کند و از عقل و دلش بی‌خبر می‌شود. در این حالت، تن ناتوانی را حس کرده و دل نمی‌تواند با عقل ارتباط برقرار کند. نتیجه آن، ناتوانی روح و نیافتن دید صحیح است. در نهایت، وقتی فرد در نور حقیقت غرق می‌شود، از حجاب‌های خارجی رهایی می‌یابد و لطف الهی به او می‌رسد.