میدان نود وهفتم مشاهده است خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / صد میدان
از میدان دهشت میدان مشاهده زاید. قوله تعالی: «او القی السمع و هو شهید». مشاهده برخاستن عواقیست میان بنده و حق. و طریق بدان سه چیزست: یکی رسیدن میان بنده و حق. و طریق بدان سه چیزست: یکی رسیدن از درجهٔ علمست بدرجهٔ حکمت؛ و دیگر رسیدن از درجهٔ معرفت بدرجهٔ حقیقت. مرد از درجهٔ علم بدرجهٔ حکمت بسه چیز رسد: باستعمال علم، و تعظیم امر، واتباع سنت؛ و این مقام حکیمانست. و مرد از درجهٔ صبر بدرجهٔ صفاوت بسه چیز رسد: بترک مناقشت، و ترک تدبیر، و لزوم رضا؛ و این مقام رضیانست. و مرد از درجهٔ معرفت بدرجهٔ حقیقت بسه چیز می‌رسد: بحرمت در خلوت، و خجل از خدمت، و ایثار برفاقت.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
متن به بررسی روندی می‌پردازد که فرد برای نزدیک‌تر شدن به خداوند باید طی کند. این مسیر شامل سه مرحله است: 1. **رسیدن از علم به حکمت** که از طریق به کارگیری علم، بزرگداشت دستورها و پیروی از سنت‌ها حاصل می‌شود. 2. **رسیدن از صبر به صفاوت** که بر اساس خودداری از بحث و جدل، ترک تدبیر و رضایت به سرنوشت پیش می‌رود. 3. **رسیدن از معرفت به حقیقت** که با احترام به خلوت، شرم از عدم خدمت و ایثار در دوستی به دست می‌آید. در این مسیر، فرد باید از موانعی عبور کند تا به مرحله‌ای نزدیک به حقیقت و آشتی با خداوند برسد.