شمارهٔ ۲۵۸ خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / مناجات پیر انصار / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
الهی چون با خود نگرم و کردار ز خود بینم گویم از من زارتر کیست؟ و چون با تو نگرم و خود را در بندگی تو بینم گویم از من بزرگوارتر کیست؟
گاهی که به طینت خود افتد نظرم
گویم که من از هرچه در عالم بترم
چون از صفت خویشتن اندر گذرم
از عرش همی بخویشتن درنگرم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر بیانگر دو حالت درونی انسان است: زمانی که به خود و اعمالش می‌نگرد، احساس ناچیزی و زشتی می‌کند و خود را از دیگران بدتر می‌بیند. اما وقتی به بندگی خداوند توجه می‌کند، احساس بزرگی و ارزشمندی می‌کند. شاعر در نهایت به این نتیجه می‌رسد که در حالتی که به صفات انسانی خود می‌نگرد، احساس حقارت می‌کند، اما وقتی از این صفات فراتر می‌رود و به خدا می‌نگرد، به عظمت و بزرگی خود پی می‌برد.