بخش ۱۴ خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / مقامات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
پس از این مقام قربت است قرب بهمت است ونه قرب بمسافت از بهر آنکه مسافت علتست و علت نشان شرکت هر که در این مقام قربت برشود باید که از خلق غریب تر شود چون اغیار بگذاشتی مسافت از میان برداشتی بعد و قرب بگذاشتی چون از خود برمیدی از قرب بتقرب رسیدی چون بدیده کمال از قرب بدیدی دیدی آنچه دیدی بعد از این اشارت حلال نباشد و عبارترا مجال نه بیان را بر این راه نه و زبان از این آگاه نه
در هجر همی سوزیم از شرم خیال
در وصل همی سوزیم از بیم وصال
پروانه شمع را چنین باشد حال
در هجر بسوزد و بسوزد ز وصال
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به توصیف مقام قرب و نزدیکی به خداوند می‌پردازد. نویسنده بیان می‌کند که قرب به خدا به معنای فاصله فیزیکی نیست، بلکه ناشی از رهایی از عالم مادی و نزدیکی به حقیقت است. کسی که به این مقام نزدیک می‌شود، باید از خلق و دنیا فاصله بگیرد و خود را از قید و بندها آزاد کند. همچنین، در این مسیر، تجربه‌های درونی و شنیدن حقایق عمیق ممکن است فراتر از بیان و توصیف باشند. در ادامه، سوز و گداز عاشقانه در عشق و وصال و هجر را به تصویر می‌کشد، که به حال پروانه‌ای می‌ماند که در هر دو حالت، هم در عشق و هم در دوری، می‌سوزد. در نهایت، اهمیت احساسات عمیق و درونی در روند قرب به خداوند را تأکید می‌کند.