بخش ۳۱ خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / مقامات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
طامات که خلق در آن عاجز باشد و فهم در آن موجز باشد فوآد در او متفکر گردد و تفکر در او متحیر علم شریعت آیاتست و علم حقیقت طامات شریعت و حقیقت را درجاتست یکی نیمه نفی یکی اثباتست تا مرد در صورت حیاتست در بند صفاتست هر آن در عین مماتست بروی چه جای براتست آنجا که صفت محقق است هر چه غیر تو حق است گوینده حق است چه جای طاماتست
ما قبله یار خویشتن بودستیم
وازسجده آن بتان برآسودستیم
از بهر نظاره خطابینان را
خورشید بطامات بیندو دستیم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره ابهامات و پیچیدگیهای فهم حقیقت و شریعت سخن میگوید. اشاره دارد که انسان در مواجهه با مسائل عمیق، عاجز و حیران میشود. علم شریعت مثل آیات است و حقیقت هم در درجات مختلف وجود دارد. در اینجا روی این نکته تأکید میشود که انسان در ظاهر زندگیاش در بند صفات و مشخصات است و در واقعیت همچنان در جستجوی حقیقت و خداوند است. در نهایت، شاعر به نوعی از دوری از بتان (نمادهای باطل) و نزدیکی به یار حقیقی (خدا) اشاره دارد که به ما کمک میکند تا از ظواهر فراتر برویم.