مخاطبهٔ دوازدهم - در هدایت به کار آخرت و دلالت براه دین و اشاره باقامت امر قیامت علی الیقین خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / مخاطبات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
ای عزیز نیت بخیر باید کرد و قطع تعلق از غیر که وقت تنگست و شتاب عمر بیدرنگ
راهی بغایت خطیر و باریک است و منزلی به نهایت تنگ و تاریک درش به قفل انقطاع دربند و کلید آن قفل بر طاق بلند، بدایت او بعدم معروف و معلوم و نهایت او به فنا موصوف و موسوم در این ره بی توشه خیر قدم پیش نتوان نهاد و هیچ گامی از اندازه بیش، در دست جز عصای توکل نباید و در پای جز موزه تأمل نشاید این راه را بدقت باید پیمود و از کمینگاه این منزل باخبر باید بود، همیشه مرکب همت بزین باید داشت و تن در کوشش و جهد بر سلامتی باید گماشت که این راهی است دور و دراز و گذر گاهی است پرنشیب و فراز گرگان این صحرا شیر شکارند و نهنگان این دریا آدمی خواراند این راه را بی پا و سر باید پیمود و این راز را بی زبان و گوش باید گفت و شنود
اینجا چو رسی متاع دل کن به گرو
هر چیز که رودهد به جانش به گرو
مردانه ز جان بگذر و بی سر می رو
کاینجا دو هزار جان نیرزد بدوجو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به اهمیت نیت خیر و قطع وابستگی به غیر در زندگی اشاره دارد. زندگی مانند مسیری باریک و خطرناک است که به مقصدی تنگ و تاریک میانجامد. برای پیمودن این مسیر، باید توکل و همت داشت و از چیزهای بیفایده پرهیز کرد. همچنین لازم است که با تلاش و کوشش سلامتی را حفظ کرده و به سادگی و بدون تعلق خاطر قدم برداریم. در نهایت، متن تأکید میکند که ارزش جان و دل در این مسیر بسیار بالاتر از چیزهای مادی است و فرد باید با شجاعت از جان خود بگذرد.