بخش ۲۵ خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / سخنان پیر طریقت / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
بخش 1
پیر طریقت گوید: خدایا گهی بخود نگرم گویم از من زارتر کیست؟ گهی بتو بنگرم گویم از من بزرگوارتر کیست؟
گاهی که به طینت خود افتد نظرم
گویم که من از هرچه به عالم بترم
چون از صفت خویشتن اندر گذرم
از عرش همی به خویشتن در نگرم
بخش 6
گر نه سبب تو بودی ای در خوشاب
آدم نزدی دمی درین کوی خراب
هجران تو گر زمانه دیدی در خواب
گشتی دل و جان این جهان آتش و آب
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر از پیر طریقت بیانگر دو دیدگاه متضاد در مورد خود و خداست. در یک لحظه به خود می‌نگرد و احساس حقارت می‌کند و می‌گوید که هیچ‌کس به زاری او نیست. در لحظه‌ای دیگر به خدا نگاه می‌کند و می‌بیند که خداوند بزرگوارتر از هر چیز دیگری است. او در عین حال به نقاط ضعف و نواقص خود اشاره می‌کند و می‌گوید که اگر نبود تو ای خدا، آدم نیز نمی‌توانست در این دنیای خراب زندگی کند. این شعر نشان دهنده عشق و ارتباط عمیق انسان با خدا و تنهایی و بی‌پناهی در نبود اوست.