بخش ۵ خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / سخنان پیر طریقت / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
پیر طریقت گوید: خدایا از آنچه نخواستی چه آید؟ و آنرا که نخواندی کی آید؟ ناکشته را از آب چیست؟ و نابایسته را جواب چه؟
تلخ را چه سود گرش آب خوش در جوار است و خار را چه حاصل کورا بوی گل در کنار است قسمتی رفته نفزوده و نه کاسته چه توان کرد؟ داوراعلی چنین خواست شیطان در افق بالا زیسته وهزاران عبادت ورزیده چه سود داشت که نبود بایسته!
گفتم چو دلم با تو قرین خواهد بود
مستوجب شکر و آفرین خواهد بود
بالله که گمان نبردم ای جان جهان
کامید مرا نتیجه این خواهد بود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
پیر طریقت در این متن به این نکته اشاره می‌کند که هیچ چیز بدون اراده خداوند نمی‌تواند به وجود آید و از آنچه خدا نخواهد، چیزی حاصل نمی‌شود. او با مثال‌هایی از ناکامی‌ها و بی‌فایده بودن عبادت‌های شیطان، به ما یادآوری می‌کند که تنها ارتباط واقعی با خدا و دل‌سپردن به اوست که ارزش دارد. در نهایت بیان می‌کند اگر دلش با خدا پیوند بخورد، این امر مستوجب شکر و ستایش خواهد بود، و باور دارد که نتیجه این پیوند، خیر و نیکی خواهد بود.