بخش ۷۱ خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / سخنان پیر طریقت / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
پیر طریقت گوید: آدمی هر چند کوشید با حکم خدا برنیامد، کوشش بنده بارد ازلی برنیامد عبادت او با داغ خدای برنیامد ایست ما با نه ایست حق بر نیامد جهد ما با مکر نهانی برنیامد مفلس گشتیم کسی را برما رحمت نیامد دنیا به سر آمد و اندوه ما بسر نیامد خدایا نصیب این بیچاره از این کار همه درد است مبارک باد که مرا این درد سخت در خورد است بیچاره آنکس که از این درد فرد است حقا که هر کس بدین درد ننازد ناجوانمرد است زیرا
هر درد که زین دلم قدم برگیرد
دردی دگرش بجای در برگیرد
زان با هر درد صحبت از سر گیرد
کاتش چو رسد بسوخته اندر گیرد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن، پیر طریقت به ناکامی انسان در رسیدن به خواسته‌های خود و عبودیت واقعی اشاره می‌کند. او بیان می‌کند که تلاش و کوشش انسان‌ها در برابر حکم خدا بی‌نتیجه مانده و عبادت و جهد آن‌ها نیز بدون تأثیر است. وی به بیچارگی انسان‌ها در این دنیا و عدم رحمت الهی برای آنان اشاره می‌کند و می‌نویسد که درد و رنج جزو لاینفک زندگی است. او به این نکته تأکید می‌کند که هر کس با درد های زندگی کنار نیاید، در واقع جوانمردی را از دست داده است. به عبارتی، دردها و مشکلات زندگی همچون آتش هستند که انسان را می‌سوزانند و او باید با آن‌ها کنار بیاید.