بخش ۱۱۴ - احمد بن السری خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / طبقات الصوفیه - امالی پیر هرات
بوده مروزی کنیت ابوالحامد از اصحاب بوعثمن حیرب است و محمد فضل بلخی٭ دیده و رقیق دل بوده و مولع بسماع. بوعمر و نجید٭ گوید: که احمد بن سری از بوعثمان پرسید: کی سماع چیست؟ گفت: مستمعان سه‌اند: مریدست و عارف و مستقیم. ئس تفسیر کرد: المرید یسمع فیغلب السماع علیه بعجزه فیصح و بتحرک فی اول سماعه لضغفه عن حمل مؤنة السماع والعارف یسمع او یجتهد فی ان لا یظهر علیه من السماع شییء، فاذا غلبه صلح صیحة مغلوب و هو فیها معذور. والمستقیم یسمع و لا یتکلف فیه، فان حفظ سکن وان از عج انزج و لا یتکلف فی ذاولا فی‌ذاک و هواتم حالا وسلم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن، گفته شده است که ابوالحامد از شاگردان بوعثمن حیرب به بررسی مفهوم "سماع" می‌پردازد. محمد فضل بلخی نیز با دل رقیق و علاقه به سماع بوعمر و نجید، نظراتی را بیان می‌کند. احمد بن سری از بوعثمان می‌پرسد که سماع چیست و او توضیح می‌دهد که سه نوع شنونده وجود دارد: مرید، عارف و مستقیم. مرید معمولاً تحت تأثیر سماع قرار می‌گیرد و در ابتدا دچار ضعف می‌شود اما بعد به حالت طبیعی برمی‌گردد. عارف تلاش می‌کند که از تأثیرات سماع دور بماند و اگر غلبه ای بر او پیدا شود، عذر او پذیرفته است. در نهایت، مستقیم بدون هیچ تلاشی به سماع گوش می‌دهد و به حالت طبیعی خود حفظ می‌کند. خلاصه اینکه، هر یک از این سه نوع شنونده به شیوه‌ای متفاوت به تجربه سماع واکنش نشان می‌دهند.