نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۳۸ - و من طبقة الرابعة ابوبکر ابن طاهر الابهری خواجه عبدالله انصاری

خواجه عبدالله انصاری / طبقات الصوفیه - امالی پیر هرات

نام وی عبداللّه بن طاهر بن الحارث الطائی از مهینان مشایخ جبل است از اقران شبلی٭ بوده وورع صحبت کرده با یوسف حسن رازی. رفیق مظفر کرمانشاهی بوده و جز ازو.

شیخ الاسلام گفت: اگر در دریاء چین کشتی بشکند، ماهی تاوان باید داد کی حساب ورماست و قال ابوبکر بن طاهر: الجمع جمع المتفرقات والتفرقة تفرقة المجموعات، فاذا جمعت قلت: اللّه ولاسواه واذا فرقت نظرت الی الکون. و قال جمعهم فی آدم و فرقهم فی‌ذریته

شیخ مهلب مصری گوید، مهلب بن احمدبن مرزوق: که با هیچکس صحبت نکردم با مشایخ که مرا آن منفعت کرد که صحبت شیخ بوبکر طاهر ابهری. در سنه ثلثین و ثلثمائه برفته از دنیا. پرسیدند از وی که حقیقت چیست؟ گفت: همه‌ای آن علم است. و پرسیدند از علم گفت: همه‌ای آن حقیقت است.

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

عبدالله بن طاهر بن الحارث الطایی، یکی از مشایخ برجسته جبل و هم‌عصر شبلی است. او با یوسف حسن رازی و مظفر کرمانشاهی در ارتباط بوده و از شیخ مهلب مصری نقل کرده است که هیچ‌کس به جز مشایخ برایش مفید نبوده‌اند. شیخ مهلب همچنین در مورد حقیقت و علم گفت که حقیقت همه آن علم است و علم همه آن حقیقت. او به مسأله‌ای درباره کشتی در دریای چین اشاره کرده و اظهار کرده که اگر کشتی بشکند، ماهی باید تاوان دهد. ابوبکر بن طاهر نیز به تمایز بین جمع و تفریق اشاره کرده و بیان کرده که وقتی همه چیز را جمع می‌کنیم، تنها خداوند را خواهیم دید و وقتی جدا می‌کنیم، به کیهان نگاه می‌کنیم. او گفته است که جمع آنها در آدم و تفکیک آنها در نسل اوست.