شمارهٔ ۱ - خطاب به آقای میرزا احمدخان مدعی العموم ادیب الممالک
ادیب الممالک فراهانی / مقطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
چامه من پیش گفتارت بدان ماند که کس
در سپهر آرد ستاره در بهشت آرد گیا
چون فراوان آزمودم دیدمت با دار و برد
در سخن جادو کنی وز خامه داری کیمیا
دانش از گفت تو در گوش اندر آرد گوشوار
بینش از کلک تو اندر دیده دارد توتیا
هوش را پوری و دانش را پدروین نی شگفت
کت رضی الدین خداوند سخن باشد نیا
تو سپهرستی و این بیناره گویان خاک ره
تو پرندستی و این بیداد جویان بوریا
دشمنان داد هرجا سر بر آرند از زمین
نرم کوبیشان چنان چون دانه اندر آسیا
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف جایگاه بالای شاعر در عرصه سخن و دانش می‌پردازد. شاعر به بیان ویژگی‌های خاص خود و تأثیر کلامش بر دیگران می‌پردازد. او خود را به ستاره‌ای در آسمان و بهشتی در زمین تشبیه می‌کند و بر تأثیر شگرف سخنانش بر شنوندگان تأکید دارد. شاعر همچنین به دشمنان حق و عدالت اشاره می‌کند و آنها را به دانه‌هایی در آسیا تشبیه می‌کند که به راحتی قابل سرکوب هستند. در کلیت، این شعر تجلی بلاغت و قدرت کلام شاعر است.