شمارهٔ ۵۰ ادیب الممالک
ادیب الممالک فراهانی / مقطعات / وزن: مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور)
مردم ایران دو فرقه‌اند که هر یک
تخم امل را درون مزرعه دارند
قومی مشروطه‌خواه گشته و بر دوش
چتر ظفر با شعاع و شعشعه دارند
فرقهٔ دیگر ز ارتجاع جهان را
گاه به تضییق و گه به توسعه دارند
هر دو پی عادت جراید ملی
شور بنی عامر بن صعصعه دارند
کوری آبای سبعه بین که سه مولود
خشم بر آن مهارت اربعه دارند
مرتجعین مبتلای خیفره! هستند
مردم مشروطه‌خواه جبلعه دارند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این شعر به تقسیم مردم ایران به دو گروه می‌پردازد. گروه اول، مشروطه‌خواهان هستند که امید و پیروزی را در دست دارند و به دنبال آزادی و پیشرفت می‌باشند. گروه دوم، ارتجاعی‌ها هستند که به تضییق و محدودیت‌ها می‌پردازند و در تلاشند تا پیشرفت را متوقف کنند. هر دو گروه تحت تأثیر رسانه‌ها و جراید ملی هستند و تنش‌ها و اختلافات درونی میان آن‌ها مشاهده می‌شود. در نهایت، شاعر وضعیت بحرانی و تضاد موجود را در جامعه توصیف می‌کند.