نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۶ - پادشاهی کی آرش میرزا آقاخان کرمانی

میرزا آقاخان کرمانی / نامهٔ باستان / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

پسر بد مراو را یکی نامدار

دلیر و هشیوار و خنجر گذار

مگر خود کی آرش بد آن نامور

که بعد از فریبرز شد تاجور

به شهنامه خود نیز گوید همین

فریبرز شد توس را جانشین

سپهدار توس آن کیانی درفش

اباکوس و پیلان و زرینه کفش

به دست فریبرز بسپرد و گفت

که آمد سزا را سزاوار جفت

همه ساله بخت تو پیروز باد

همه روزگار تو نوروز باد

همان نام آرش کند یاد کی

خود این نام جز بر شهان بود کی

سیاکسارش آن شاه با جاه و آب

که نینویه را کرد یسکر خراب

فرو بست بر پیل نر کوس را

بکشت آن شه توس کوس را

ابا هفت گرد از سران مدی

که نابو پولاسر از ایشان بدی

به جایی کجا نام آن بد نوند

بدو اندرون آن کاخ های بلند

در آرودگه تاخت چون پیل مست

مر آن جای را کرد با خاک پست

همانا که الکوس سرکوس بود

که بروی همی آه و افسوس بود

نوند است نینویه ی راستین

پولاسر بود پیلسم هم چنین

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره پسر نامداری به نام "مراو" است که دلیر و هوشیار و دارای خنجر است. اشاره دارد به آرش که پس از فریبرز به عنوان تاجور تعیین شده است. فریبرز جانشین توس، سپهدار کیانی، و دارای درفش و ابزار جنگی متناسب بود. او به فریبرز گفت که لیاقت‌های او سزاوار است و دعا کرد که بخت او همیشه پیروز باشد. همچنین به نام آرش اشاره شده که تنها بر شاهان اطلاق می‌شود. سپس شعری درباره سیاکسار، شاه بزرگ، و پیروزی‌های او در نینویه و نابودی دشمنانش بیان می‌شود، و در پایان به آسیب‌های جنگی اشاره شده و نام نوند و پولاسر به عنوان ویران‌گران شهر نینویه ذکر می‌شود.