نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۶۱ - پادشاهی نرسی میرزا آقاخان کرمانی

میرزا آقاخان کرمانی / نامهٔ باستان / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

چو برگشت بهرام را روز بخت

به نرسی سپرد آن زمان تاج و تخت

ابر جنگ جستن ببست او میان

بسی جنگ ها کرد با رومیان

زگالر سپهدار روما دوره

شکسته شد آن پادشه را سپه

ولی در سوم بار شاه دلیر

سر بخت او اندر آورد زیر

گریزنده شد گالر از پادشاه

شکسته شد او را سراسر سپاه

چو قیصر چنین دید بر ساخت کار

یکی لشکر آراست بیش از شمار

دگر باره گالر سوی جنگ رفت

پذیرفت او را جهان جوی تفت

درین جنگ نرسیس را بر شکست

هم لشکرش را بآورد خست

چو نرسیس از گالر آمد ستوه

بپیچید ازو روی و شد سوی کوه

همه گنج و خرگاه و فرزند و زن

به تاراج داد آن شه رزم زن

پریشیده چون دید کار سپاه

در آشتی زد به ناچار شاه

سه کشور به قیصر بداد از نیاز

که فرزند و زن را بدو داد باز

پس از آشتی شاه بیمار گشت

زاندوه و رنج گران درگذشت

تو گفتی همان روز نرسی نبود

همان تخت و دیهیم و کرسی نبود

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

بهرام، پس از بازگشت، تاج و تخت را به نرسی سپرد و جنگ‌هایی با رومیان آغاز کرد. سپهدار رومیان، گالر، چندین بار با لشکرش با بهرام جنگید، اما در سومین نبرد، بهرام پیروز شد و گالر به ناچار از میدان جنگ گریخت. پس از آن، قیصر رومی لشکری بزرگتر را برای انتقام فراهم کرد و دوباره با گالر به نبرد رفت. در این جنگ، نرسی نیز به شکست خورد و به کوه فرار کرد. وی همه دارایی‌ها و خانواده‌اش را به گالر داد و در نهایت، برای آشتی با قیصر، سه کشور را تسلیم کرد. با این حال، پس از آشتی، نرسی به دلیل اندوه از دست دادن کشور و رنج‌هایی که متحمل شد، بیمار شد و فوت کرد. این واقعه نشان‌دهنده از دست رفتن قدرت و سلطنت او بود.