نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۶۵ - فتوحات شاپور در مشرق میرزا آقاخان کرمانی

میرزا آقاخان کرمانی / نامهٔ باستان / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

پس از جنگ با رومیان پادشاه

به تاتار و هندوستان جست راه

بسی سروران را سر آورد پیش

بیفزود بر وسعت ملک خویش

وز آن جا سوی ارمنستان شتافت

که ارزاس از رأی او سر بتافت

بکشت آن جهان جوی را خوار و زار

سر آورد بر پارتی روزگار

یکی شارسان ساخت در بیستون

که پیروز شاپور خوانی کنون

دگر شارسان خرم آباد بود

که اهل لرستان بدو شاد بود

به استرخ کرد آن سوم شارسان

بدو اندرون کاخ و بیمارسان

بهر جای بنگاشته پیکرش

که قیصر چو بنده ستاده برش

چنین نام خود را نموده است یاد

که هستم شه آسمانی نژاد

چو شد مالیاتش به هفتاد و اند

نگون گشت بختش زچرخ بلند

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

پس از جنگ با رومیان، پادشاه به سرزمین‌های تاتار و هندوستان رفت و فرمانروایان بسیاری را به خدمت گزید و بر وسعت سلطنت خود افزود. سپس به ارمنستان رفت و به جایگاه‌های مختلفی در آنجا حمله کرد و به پیروزی رسید. او در مناطق مختلفی مانند بیستون و خرم‌آباد شهرهایی بنا کرد که مردم لرستان از آن خوشنود بودند. همچنین در استرخ، کاخی برای خود ساخت و نامش را به یاد آسمانی بودنش به ثبت رسانید. با این حال، وقتی مالیات‌های او به هفتاد و اند رسید، بختش دچار افول شد.