بخش ۱ - قصیده دوم (در مدح سلطان یعقوب) اهلی شیرازی
اهلی شیرازی / قصیدهٔ دوم در مدح سلطان یعقوب / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
بخش 1
حمد بیحد و سپاس بیقیاس مر حضرت عزت را جلت نعمایه و عظمت کبریایه:
بیت
آن خالقی که صورت خلق آفریده است
غیر مکرر اینهمه صورت کشیده است
فتبارک الله احسن الخالقین.
و صلوات زاکیات و تحیات نامیات بر سرور عالم و مفخر آدم ماه مکه و حرم صدر صفحه رسالت و ماه ایوان جلالت رسول الثقلین سید العرب و العجم محمد المصطفی علیه افضل الصلوات و اکمل التحیات الزاکیات.
و علی آله الطیبین الطاهرین و الایمه المعصومین خصوصا شیر بیشه ولایت و شمع شبستان هدایت امیرالمومنین و امام المتقین اسدالله الغالب کل غالب امام المشارق و المغارب علی بن ابیطالب علیه من الصلوات افضلها و من التحیات اکملها:
اما بعد نموده میشود که اینقصیده ایست صد و پنجاه و چهار بیت موشح بالقاب فرخنده آثار ممدوح که موازی صدو ده بیت از آن استخراج میشود مشتمل بر فروع و اصول بحور دوایر سته که اوزان نوزده گانه است و تفکیک بحور و تعریف اقسام حدود قوافی صحیح و معیوب و اسامی آن با حرکات و سکنات قافیه و انواع ایطاء جلی و خفی و اصناف صنایع و بدایع که در کتب متقدمین و متاخرین جمع آمده با بعضی از نوادر صنعت که زاده طبع این غرقه بحر جانگدازی اهلی شیرازی است امید که بسمع قبول مسموع افتد و به عین رضا ملحوظ گردد:
بخش 2
شعر
گر نه ذات او سبب در نظم عالم آمدی
نظم موجودات عالم کی فراهم آمدی
بخش 3
بیت
شاهی که هر که پایه مدحش بلند ساخت
خود را بیمن همت او ارجمند ساخت
بخش 4
بیت
بزرگوار خدایا چو شعر قسمت ماست
رهی نما که کندوردجان بصدق درون
ز سوره شعرا رب نجنی اهلی
نه سیرت شعرا یتبعهم الغاوون
بخش 8
تمت الدیباچه من القصیده الثانیه
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن آغازین دعای بلند و توصیفی به درگاه خداوند است که به زیبایی و عظمت خلقت اشاره دارد. خداوند خالق زیبای صورتها و اشیاست و بر سرور مخلوقات، پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) و اهل بیت ایشان درود فرستاده میشود. شاعری در این متن به مقامی خاص و والایی که خداوند و پیامبر دارند، میپردازد و تواضع و اهمیت ایمان را مورد تأکید قرار میدهد. در ادامه، اشاره به یک قصیده با 154 بیت میشود که شامل مضامین و موضوعات گوناگون ادبی است و امیدواری به قبول آن در دلهای شنوندگان وجود دارد. در نهایت، شعری از شاعر اهلی شیرازی به سمع خوانندگان میرسد که بر صدق و حقیقت شعر تأکید میکند.