نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱ - قصیده دوم (در مدح سلطان یعقوب) اهلی شیرازی

اهلی شیرازی / قصیدهٔ دوم در مدح سلطان یعقوب / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

بخش 1

حمد بیحد و سپاس بیقیاس مر حضرت عزت را جلت نعمایه و عظمت کبریایه:

بیت

آن خالقی که صورت خلق آفریده است

غیر مکرر اینهمه صورت کشیده است

فتبارک الله احسن الخالقین.

و صلوات زاکیات و تحیات نامیات بر سرور عالم و مفخر آدم ماه مکه و حرم صدر صفحه رسالت و ماه ایوان جلالت رسول الثقلین سید العرب و العجم محمد المصطفی علیه افضل الصلوات و اکمل التحیات الزاکیات.

و علی آله الطیبین الطاهرین و الایمه المعصومین خصوصا شیر بیشه ولایت و شمع شبستان هدایت امیرالمومنین و امام المتقین اسدالله الغالب کل غالب امام المشارق و المغارب علی بن ابیطالب علیه من الصلوات افضلها و من التحیات اکملها:

اما بعد نموده میشود که اینقصیده ایست صد و پنجاه و چهار بیت موشح بالقاب فرخنده آثار ممدوح که موازی صدو ده بیت از آن استخراج میشود مشتمل بر فروع و اصول بحور دوایر سته که اوزان نوزده گانه است و تفکیک بحور و تعریف اقسام حدود قوافی صحیح و معیوب و اسامی آن با حرکات و سکنات قافیه و انواع ایطاء جلی و خفی و اصناف صنایع و بدایع که در کتب متقدمین و متاخرین جمع آمده با بعضی از نوادر صنعت که زاده طبع این غرقه بحر جانگدازی اهلی شیرازی است امید که بسمع قبول مسموع افتد و به عین رضا ملحوظ گردد:

بخش 2

شعر

گر نه ذات او سبب در نظم عالم آمدی

نظم موجودات عالم کی فراهم آمدی

بخش 3

بیت

شاهی که هر که پایه مدحش بلند ساخت

خود را بیمن همت او ارجمند ساخت

بخش 4

بیت

بزرگوار خدایا چو شعر قسمت ماست

رهی نما که کندوردجان بصدق درون

ز سوره شعرا رب نجنی اهلی

نه سیرت شعرا یتبعهم الغاوون

بخش 8

تمت الدیباچه من القصیده الثانیه

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن آغازین دعای بلند و توصیفی به درگاه خداوند است که به زیبایی و عظمت خلقت اشاره دارد. خداوند خالق زیبای صورت‌ها و اشیاست و بر سرور مخلوقات، پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) و اهل بیت ایشان درود فرستاده می‌شود. شاعری در این متن به مقامی خاص و والایی که خداوند و پیامبر دارند، می‌پردازد و تواضع و اهمیت ایمان را مورد تأکید قرار می‌دهد. در ادامه، اشاره به یک قصیده با 154 بیت می‌شود که شامل مضامین و موضوعات گوناگون ادبی است و امیدواری به قبول آن در دل‌های شنوندگان وجود دارد. در نهایت، شعری از شاعر اهلی شیرازی به سمع خوانندگان می‌رسد که بر صدق و حقیقت شعر تأکید می‌کند.