شمارهٔ ۱۳۶ - در مدح صاحب ناصرالدین طاهر انوری
انوری ابیوردی / مقطعات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
صاحبا رای رفیعت که به معیار خرد
هست پیوسته چو میزان فلک حادثه‌سنج
پیش شطرنجی تدبیر چو بر نطع امور
از پی نظم جهان کرد بساط شطرنج
چرخ را اسب و رخی طرح کند در تدبیر
فتنه را بر در شه مات نشاند بی‌رنج
باز چون دست به شطرنج تفرج یازی
ای ز دست تو طمع رقص‌کنان بر سر گنج
شاه شطرنج که در وقت ضرورت ستده است
بارها خانهٔ فرزین و پیاده به سپنج
چون ببیند که ترا دست بود بر سر او
هم در آن معرکه با پیل کند نوبت پنج
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به توصیف وضعیتی اشاره می‌کند که در آن عقل و خرد به عنوان معیار و ملاک عمل قرار گرفته‌اند. او شطرنج را به عنوان نمادی از تدبیر و نظم جهانی می‌بیند که در آن هر حرکتی با دقت طراحی شده است. شطرنج باز به دقت بازی می‌کند و به دنبال کنترل اوضاع و جلوگیری از فتنه‌هاست. در نهایت، شاعر به اهمیت استراتژی و برنامه‌ریزی در زندگی اشاره دارد و به این نکته می‌پردازد که در شرایط سخت نیز باید با دقت و فکر عمل کرد.