شمارهٔ ۴۰ - در وصف قلعه عسجدی
عسجدی مروزی / اشعار باقیمانده / وزن: فعولن فعولن فعولن فعولن (متقارب مثمن سالم)
قوی قلعه او که خاکش به پاکی
چو قلعی ولیکن از او عاجز آذر
پر از زرکانی و تیغ یمانی
پر از شیر جنگی و ببر دلاور
ز ماهی فروترش بنیاد لیکن
گذشته سربارش از چرخ اخضر
شده سد یأجوج خوار از بروجش
ز دیوار او دیو حیران و مضطر
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این‌یاداشته، نویسنده به وصف یک قلعه قوی و بزرگ می‌پردازد که با وجود زیبایی و پاکی، در برابر آتش عاجز است. این قلعه پر از ثروت و جنگجویان شجاع است و با وجود اینکه از ماهی پایین‌تر است، به آسمان بلندتر رفته است. این قلعه به‌عنوان سدی در برابر یأجوج و ماجوج عمل می‌کند و دیوان در برابر دیوار آن حیران و بی‌چاره هستند.