بخش ۱۵ عطار
عطار نیشابوری / سی فصل / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
تو لذات جهان و حشمتش دار
حقیقت حشمت دنیا ست آزار
زر و زن هم بمعنی نیست لذت
بود اندر حقیقت رنج و محنت
تو لذات جهان لذات دین دان
ز لذات جهان مقصود این دان
حقیقت هست لذات جهان علم
سخاو رحمت و احسان و هم حلم
ترا قوت بود از علم دینی
ازو مقصود هر دو کون بینی
ز علم دین بیابی سر کونین
بیابی در دو عالم زینت و زین
ترا لذت ز علم و از عمل بوی
چه خوانی لذت علم از عمل جوی
مجو لذت ز ملک و جاه عالم
بیفشان دست همت از دو عالم
ز غیر حق شوی هم بر کرانه
نه بینی خویشتن را در میانه
ز خود یکبارگی آزاد گردی
مطیع حیدر کرار گردی
ترا لذت ز حب شاه باشد
بمعنی گر بسویش راه باشد
ز مهر مرتضی یابی تو قوت
ببارد بر تو بس باران رحمت
تو او را جو که در عالم چو جانست
رفیق اولیا در هر زمانست
شدن در راه او لذات میدان
ازو باشد طریق راه عرفان
ازو باشد همه لذات این کار
برو طالب ره مولا نگه دار
عبادت را توهم لذات میدان
ولی باید که او باشد بفرمان
عبادت را بامر مرتضی کن
بترک غفلت و روی و ریا کن
مگردان سر دمی از راه عرفان
که تا کافر نمیری ای مسلمان
بغیر او اگر راهی گزینی
در آن ره خویش را درچاه بینی
ازو دنیا و عقبایت تمام است
حقیقت در دو عالم او امام است
ازو یابی بهشت و حوض کوثر
ازو گردی چوخورشید منور
که او باشد قسیم نار و جنت
رهاند مر ترا از رنج و محنت
حقیقت مرتضی را گر بدانی
کنی در هر دو عالم کامرانی
بهر چه مرتضی گوید چنان کن
عدوی وی بدوزخ جاودان کن
تو آن گفتار را لذات میدان
همیشه گفتهٔ عطار میخوان
دگر پرسی که عدل شاه چونست
که ظالم در دو عالم خود زبونست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره لذات و حشمت دنیوی و معنوی است. شاعر بیان میکند که حشمت دنیا به معنای واقعی خود آزاردهنده است و لذتهای حقیقی در دانش و علم دینی نهفته است. او تأکید دارد که لذتهای واقعی از طریق علم و عمل به دست میآید و از دنیا و مال و جاه نباید توقع لذت داشت. در عوض، باید به محبت و پیروی از امام علی (ع) توجه کرد و از او قوت و رحمت دریافت کرد. شاعر تاکید میکند که برای رسیدن به خوشبختی و آرامش در دو دنیا، باید در مسیر شناخت و محبت به امام علی (ع) گام برداشت و از غفلت و ریا پرهیز کرد. در نهایت، او اشاره میکند که تمامی خیرات و لذات از مسیر ایشان به دست میآید و در این راه باید به دستورات او عمل کرد.