فی فضیلة امیرالمؤمنین عثمان رضی الله عنه عطار
عطار نیشابوری / فیفضائل خلفا / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
خواجهٔ سنت که نور مطلق است
بل خداوند دو نور پر حق است
آنک غرق قدس و عرفان آمدست
صدر دین عثمن عفان آمدست
رفعتی کان رایت ایمان گرفت
از امیرالمؤمنین عثمن گرفت
رونقی کان عرصهٔ کونین یافت
از دل پر نور ذی النورین یافت
یوسف ثانی به قول مصطفا
بحر تقوی و حیا کان وفا
کار ذی القربی به جان پرداخته
جان خود در کار ایشان باخته
سر بریدندش که تا بنشستهای
ازچه پیوسته رحم پیوستهای
هم هدایت در جهان و هم هنر
امتش در عهد او شد بیشتر
هم به عهد او شد ایمان منتشر
هم ز حکمش گشت قرآن منتشر
سید سادات گفتی بر فلک
شرم دارد دایم از عثمن ملک
هم پیامبر گفت در کشف و حجاب
حق نخواهد کرد با عثمن عتاب
چون نبود او تا کند بیعت قبول
بد به جای دست او دست رسول
حاضران گفتند ما برسودمی
گر چو ذوالنورین غایب بودمی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر به شخصیت خواجه سنت و مقام والای او تاکید شده است. خواجه سنت به عنوان نور مطلق و خداوند دو نور به تصویر کشیده میشود. او نمایندهای از دیانت و عرفان است که با مقام حضرت عثمان آمیخته شده است. در این راستا، به ویژگیهای ارزنده عثمان، از جمله ایمان و تقوی او اشاره شده و او به عنوان یکی از مهمترین شخصیتها در تاریخ اسلام معرفی شده است. قرآن نیز به واسطه او گسترش یافته و در زمان او ایمان در میان امت اسلامی بیشتر شده است. پیامبر اسلام نیز بر فضیلتهای عثمان تاکید کرده و او را شایستهترین فرد برای رهبری دانسته است. گفته میشود که حتی در غیبت او نیز، شخصیت و نور او در دلها باقی است.