حکایت ذالنون که چهل مرقع پوش را که جان داده بودند دید عطار

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن از زبان ذو النون (از شخصیت‌های عرفانی) بیانگر تجربه‌ای عرفانی و معنوی است. او در بیابان به توکل بر خداوند بدون هیچ وسیله‌ای می‌رود و در مسیر، شخصی با پوششی خاص را می‌بیند که با جانش برای یک هدف واحد در تلاش است. این مشاهده او را به شور و شوق می‌آورد و از خداوند پرسش می‌کند که چرا برگزیدگان را به زحمت می‌اندازد. یک هاتف به او پاسخ می‌دهد که ما خود می‌کُشیم و خود دیه‌اش را می‌دهیم. در ادامه، ذو النون در مورد کشتن و دیه صحبت می‌کند و به این موضوع اشاره می‌کند که تا دیه‌ای در خزانه باشد، می‌تواند ادامه دهد. او از تذکار مرگ و فنای سویی در عالم برای تعزیت یاد می‌کند و بعد از مشاهده مرگ، خواهان عرضه جمال آن شخص به آفتاب است. به طور کلی، متن دعوت به محو شدن از خود و پیوستن به حقیقت الهی دارد. پیغام آن این است که انسان باید از خود بگذرد تا به مقام و حقیقت واقعی نزدیک شود. در پایان نیز بر این نکته تأکید می‌شود که تنها باید خود را در مسیر عشق و توکل به خداوند گم کرد.