بخش ۶ - در بیان فواید خاموشی عطار
عطار نیشابوری / پندنامه / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
ای برادر گر تو هستی حق‌طلب
جز بفرمان خدا مگشای لب
گر خبر داری ز حی لایموت
بر دهان خود بنه مهر سکوت
ای پسر پند و نصیحت گوش کن
گر نجاتی بایدت، خاموش کن
هر که‌را گفتار بسیارش بود
دل درون سینه بیمارش بود
عاقلان را پیشه خاموشی بود
پیشهٔ جاهل فراموشی بود
خامشی از کذب و غیبت واجب است
ابله‌ست آن کاو بگفتن راغب است
ای برادر جز ثنای حق مگو
قول حق را از برای دق مگو
هر که در بند عبارت می‌شود
هرچه دارد جمله غارت می‌شود
دل ز پر گفتن بمیرد در بدن
گرچه گفتارش بود اندر عدن
وانکه سعی اندر فصاحت می‌کند
چهرهٔ دل را جراحت می‌کند
رو زبان را در دهان محبوس دار
وز خلایق خویش را مأیوس دار
هر که او بر عیب خود بینا شود
روح او را قوّتی پیدا شود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به برادرش می‌گوید که اگر به دنبال حق است، باید سکوت کند و تنها به فرمایش خداوند گوش دهد. او به اهمیت خاموشی و پرهیز از گفت‌وگوهای بیهوده اشاره می‌کند و بر این نکته تأکید دارد که کسانی که خیلی صحبت می‌کنند، دلی بیمار دارند. عاقلان باید خاموشی را پیشه خود قرار دهند، در حالی‌که جاهلان به فراموشی می‌گرایند. شاعر توصیه می‌کند که جز ستایش خدا نگویند و از گفتن حرف‌های بی‌معنا و عیب‌جویی خودداری کنند، زیرا این امر به سلامت روح و قوت آن کمک می‌کند. در نهایت، او می‌گوید که خودشناسی و توجه به عیوب خود، باعث قوت روح خواهد شد.