بخش ۳۴ - در بیان منزل جمال وجلال حضرت احدیت عز اسمه عطار
عطار نیشابوری / وصلت نامه / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
بعد از آن بینی جمالی با جلال
اندر این منزل بود عین وصال
قطره اندر عین دریا اوفتد
ذره درخورشید والا اوفتد
قطرهٔ اندر بحر ناپیدا شود
قطره در دریا فتد دریا شود
محو گردد صورت آفاق کل
عزها کلی بدر گردد بذل
آنچنان گفته است عطار امین
نور روشن منطق الطیرش ببین
سایه در خورشید گم گردد مدام
کل همه خورشید گردد والسلام
گفتهٔ عطار خود از مغز بود
لیک اندر صد لباس نغز بود
گفتهٔ بهلول خود از جان بود
هرچه گوید آیت و برهان بود
گفتهٔ بهلول را توحید دان
دائمش در ترک ودر تجرید دان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به توصیف اشکال مختلفی از وصال و اتحاد با حقیقت می‌پردازد. به زبان شاعرانه توصیف می‌کند که چگونه قطره‌ای در دریا و ذره‌ای در خورشید گم می‌شوند و به کل حقیقت تبدیل می‌شوند. عطار و بهلول به‌عنوان دو شخصیت اصلی در این شعر معرفی می‌شوند و هر کدام سخنانی می‌گویند که نشان‌دهنده عمق معنا و جستجوی روحانی است. در نهایت، اشاره می‌شود که این گفتارها از درون حقیقت و توحید ناشی می‌شوند و نشان‌دهنده رابطه میان وحدت وجود و تجرد هستند.