نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۴۶ - بدان و بگوی ملک‌الشعرا بهار

ملک‌الشعرا بهار / قطعات / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

سخن چو گویی سنجیده گوی در مجلس

که از کلام نسنجیده خوار گردد مرد

درست گوی و ادب ورز و بر گزافه مرو

صریح باش و به‌ جد کوش و گرد هزل مگرد

بسا سخن که ازو خاست بحث و جنگ و قتال

بسا عمل که از او زاد رشگ و کین و نبرد

گر آنچه گویی دانی‌، بری فراوان سود

ور آنچه دانی گویی‌، کشی فراوان درد

نه هرکه هرچه توانست گفت‌، باید گفت‌!

نه هرکه هرچه توانست کرد، باید کرد!

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به اهمیت دقت و احتیاط در سخن گفتن اشاره دارد. شاعر توصیه می‌کند که در مجلس‌ها با سنجیدگی صحبت کنیم و از کلمات نسنجیده بپرهیزیم، زیرا این امر می‌تواند فرد را خوار کند. او به درست‌گویی و ادب ورزیدن تاکید می‌کند و هشدار می‌دهد که سخن ناپخته می‌تواند سبب نزاع و کینه ورزی شود. همچنین، شاعر بیان می‌کند که آنچه می‌گوییم و می‌دانیم باید با احتیاط انتخاب شود، زیرا هر سخنی نباید گفته شود و هر عملی نباید انجام گیرد. در نهایت، این شعر به اهمیت فکر و دقت در گفتار و کردار اشاره دارد.