غزل شمارهٔ ۱۶۴۳ بیدل دهلوی
بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
چینی هوسان عبرت مستور ببینید
رسوایی موی سر فغفور ببینید
دام است پراکنده و صیدی به نظر نیست
هنگامه ی این سلسله ی کور ببینید
بی‌پرده عیان است چه دنیا و چه عقبا
در بستن مژگان همه را عور ببینید
خلقی است درین عرصه جنون‌تاز تعین
کر و فرآثارپر مور ببینید
این سال و مه عیش که دیدید ز احباب
تا حشر همان عبرت عاشور ببینید
روزی دو تماشای حلاوتگه هستی
از روزنهٔ خانهٔ زنبور ببینید
اشکال درین دشت و در آثار سیاهی است
نزدیکی هر جلوه ز خود دور ببینید
صد فاید در پرده اخلاق نهان است
مرهم شده بر هیأت ناسور ببینید
الفتکدهٔ انجمن‌آرایی مستان
در یکدلی از خوشهٔ انگور ببینید
ذرات جهان چشمهٔ انوار تجلی است
هرسنگ‌که آید به نظرطورببینید
تمییز بد و نیک درین بزم حجاب است
تا هست نگه مایهٔ مقدور ببینید
آن جلوه که در عالم امکان نتوان دید
در آینهٔ بیدل معذور ببینید
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بررسی ابعاد مختلف زندگی و دنیای انسان می‌پردازد. شاعر با استفاده از تصاویر و تشبیهات مختلف، انسان‌ها را به مشاهده و عبرت‌گیری از واقعیت‌ها دعوت می‌کند. او به تناقضات و ناپایداری‌های دنیا اشاره دارد و بر این نکته تأکید می‌کند که حقیقت در پس حجاب‌ها و ظواهر پنهان است. همچنین، از عشق و دوستی در میان انسان‌ها سخن می‌گوید و به زیبایی‌های جهان نیز اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر به جستجوی حقیقت و درک عمیق‌تر از وجود دعوت می‌کند.