نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۲۰۷ بیدل دهلوی

بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

ای همه آیات قدرت ظاهر از شان شما

کارهای مشکل آفاق آسان شما

هر سری را کز رعونت‌ گردن افرازد به چرخ

مو‌کشان آرد قضا در راه جولان شما

سینهٔ حاسد که درهم‌ می‌فشارد تنگی‌اش

جای دل خالی نماید بهر پیکان شما

ساقی تقدیر مشتاق است‌ کز خون هدر

پرکند پیمانهٔ اعدا به د‌وران شما

غیرت‌ حق برنتابد جز شکست از گردنش

هرکه برتابد سر از تسلیم فرمان شما

شوق‌ وصلت بعد مرگ از دل‌ برون کی می‌رود

گرد می‌گردیم و می‌گیریم دامان شما

چون سحر وا کرد‌ه بر آفاق بال اقتدار

شور عالمگیری از فتح نمایان شما

هر گلی‌ کز نوبهار کام دل آید به عرض

باغبانش خرمن آراید به دوران شما

خاطر از هرگونه مطلب جمع باید داشتن

نیست‌ غافل فضل حق از شغل سامان‌ شما

چون نباشد فضل‌ یزدان مایل امداد غیب

بیدل است آخر دعاگوی و ثناخو‌ان شما

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به تمجید از قدرت و بزرگی الهی و تأثیر آن بر جهان اشاره دارد. شاعر با بیان زیبایی‌های معنوی، می‌گوید که هر آنچه در آفاق اتفاق می‌افتد، به واسطه یاری و حمایت خداوند می‌باشد. همچنین، او به احساسات انسانی همچون حسادت و عشق در ارتباط با این قدرت الهی می‌پردازد و تأکید می‌کند که فقط تسلیم در برابر فرمان الهی می‌تواند منجر به موفقیت و آرامش شود. در نهایت، شاعر به این نکته اشاره می‌کند که بدون فضیلت و امداد الهی، دعا و ثنای انسان‌ها بی‌نتیجه خواهد بود.