غزل شمارهٔ ۲۴۳۶ بیدل دهلوی
بیدل دهلوی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
از جوا‌ن حسن سلوک پیر نتوان یافتن
گوشهٔ چشم کمان از تیر نتوان یافتن
طینت کامل خرد از تهمت نقصان بری‌ست
رنگ خون هرگز به روی شیر نتوان یافتن
حیف همت گر شود ممنون تحصیل مراد
ای خوش آن آهی‌کزو تأثیر نتوان یافتن
می شود اصحاب غفلت پایمال حادثات
خواب مخمل را جز این تعبیر نتوان یافتن
فقر ما آیینه ی رمز هوالله است و بس
فیض این خاک از هزار اکسیر نتوان یافتن
بی عبا‌رت شو که گردد معنی دل روشنت
رمز این قرآن ز هر تفسیر نتوان یافتن
عالم تقیید یکسر دامگاه گفتگو ست
جز صدا در خانهٔ زنجیر نتوان یافتن
حرص و یک عالم فضولی خواه طاقت خواه عجز
جز جوانیها ازین بی پیر نتوان یافتن
ما درین محفل عبث جانی به حسرت می‌کنیم
یک دل اینجا قابل تسخیر نتوان یافتن
بیخود نیرنگم از پیدا و پنهانم مپرس
مدعای حیرت تصویر نتوان یافتن
د‌رحریم‌کبریا بیدل ره قرب وصول
جز به سعی نالهٔ شبگیر نتوان یافتن
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بررسی مفهوم تلاش و جستجو در زندگی می‌پردازد و اشاره دارد که بسیاری از چیزهای ارزشمند و عمیق، به آسانی به دست نمی‌آیند. شاعر به تهمت‌ها، غفلت‌ها و بی‌توجهی‌ها اشاره می‌کند و تأکید دارد که برای رسیدن به حقیقت و معنای عمیق زندگی، باید تلاش بیشتری کرد. او به تأثیر تلاش و کوشش در بدست آوردن آرزوها اشاره کرده و می‌گوید که در دنیای تقلید، تنها صدای تکراری شنیده می‌شود و حقیقت در آنجا پنهان است. همچنین، شاعر به این نکته می‌پردازد که فقر و مشکلات می‌تواند به شناخت و درک عمیق‌تری از خداوند منجر شود. به طور کلی، شعر به خواننده یادآوری می‌کند که دستیابی به معنای واقعی و سعادت نیازمند کوششی خالص و آگاهانه است.